Aile Konutu Şerhi Nedir?

Aile Konutu Nedir?

Aile konutu; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 186. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “eşler, aile konutunu birlikte seçerler” düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere, eşlerin aile olarak birlikte yaşadığı konuttur.  Bir diğer ifade ile bir konutun aile konutu olabilmesi için;

  • Resmi evlilik birliği ile bir araya gelmiş bir aile ve
  • Ailenin yaşadığı ortak konut söz konusu olmalıdır.
  • Aile Konutu Üzerindeki Haklar Nelerdir?
  • Aile konutu üzerinde mülkiyet hakkına sahip eşin ya da eşlerin hakları şu şekilde olmaktadır:
  • Tek başına mülkiyet hakkı
  • Birlikte mülkiyet hakkı
  • İntifa hakkı
  • Oturma hakkı
  • Üst hakkı gibi sınırlı aynȋ haklar

   

Aile Konutu Şerhi Nedir?

Mülkiyet hakkı mutlaktır ve bu nedenle mülkiyet hakkına sahip olan malik, bir kimsenin iznine gerek duymaksızın malik olduğu eşya üzerinde tasarrufta bulunabilir. Bundan kaynaklı olarak bir taşınmaza tek başına sahip olan eş, diğer eşin rızasına ihtiyaç duymaksın mülkiyetindeki taşınmaza dair dilediği gibi tasarrufta bulunabilecektir. Ancak aile konutu şerhi ile eşler arasında problem olabilecek bu tek başına tasarruf edebilme durumu ortadan kaldırılabilmektedir. Çünkü konut için aile konutu şerhi verilmesi halinde taşınmaz maliki olan eşin, taşınmaz ile ilgili olarak dilediği gibi tasarruf etme hakkı sınırlanmakta ve eş aile konutu şerhi düşülen taşınmaz ile ilgili tasarrufta bulunacakken diğer eşin rızasına veya iznine ihtiyaç duymaktadır.

Aile Konutu Şerhinin Etkisi Nedir?

Bir konut için aile konutu şerhi verildiği durumda malik olan eş diğer eşin rızası olmaksızın birtakım işlemleri gerçekleştirememektedir. Aile konutu şerhi verilmiş olunmasının en önemli ve belirgin etkisi bu olup malik olan eşin diğer eş rızası olmaksızın yapamayacağı işlemler şu şekildedir:

  • Malik olan eş diğer eşin rızası olmaksızın aile konutunu devredemez. (satış, bağışlama, trampa vs. işlemler yapamaz.)
  • Malik olan eş diğer eşin rızası olmaksızın kira sözleşmesini feshedemez.
  • Malik olan eş diğer eşin rızası olmaksızın aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Tapu Kütüğünde Aile Konutu Şerhi Bulunan Taşınmaz Diğer Eşin Rızası Alınmaksızın Satılmışsa Ne Olacaktır?

Aile konutu, tapuda aile konutu şerhi konulmuş olduğu halde satılırsa, bu satış geçersiz olacaktır. Bu durumda satış geçersiz olacağından tapu kütüğündeki kaydın düzeltilmesi yani taşınmazı satın alan kişiye karşı Tapu iptali davası açılması gerekmektedir. Tapu kütüğünde aile konutu şerhi bulunduğu durumda satın alanın iyiniyetli olup olmaması önem taşımamaktadır. Çünkü bu durumda konutun aile konutu olduğu tapu kütüğünde yer alan şerh ile sabittir ve hukukumuzda tapu sicilline güven ilkesi bulunmaktadır. 

Tapu Kütüğüne Aile Konutu Şerhi Konulmamış Ve Aile Konutu Üçüncü Şahsa Satılmışsa Ne Olur?

Tapu kütüğünde aile konutu şerhi bulunmadığı durumda satın alanın iyiniyetli olup olmamasıne göre durum değişecektir. Eğer üçüncü şahıs satın aldığı taşınmazın aile konutu olduğunu bilerek taşınmazı satın almış ise, iyi niyetli sayılamayacağından bu satış geçersiz olmaktadır. Ancak üçüncü şahıs, ilgili taşınmazı aile konutu olduğunu bilmeden, tapu kaydına güvenerek, iyi niyetle satın almış ise, bu satış geçerli olmaktadır.

Aile Konutu Şerhi Nasıl Konur?

Tapu Sicili Tüzüğünün 49. maddesine göre bir taşınmaz için tapuda aile konutu şerhi konulabilmesi için; yerleşim yeri belgesi, nüfus kayıt örneği ve başvurucunun şerh talebi yeterlidir. Tescil, tapu sicilinin şerhler hanesine tarihi de belirtilmek suretiyle kaydolunmaktadır.

Uygulamada Şerh için yapılacak başvuru sırasında:

  • Konutun aile konutu olduğunu kanıtlayan muhtarlıktan alınmış belge ve
  • Nüfus müdürlüğünden alınmış vukuatlı aile nüfus kayıt örneği (yerleşim yeri adresini gösterir) veya evlilik cüzdanının da yanlarında bulundurulması istenmektedir.

Aile Konutu Olduğu Konusu Tartışmalı Olan Bir Taşınmaz İçin Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

Konutun aile konutu olup olmadığı hususu eşler arasında tartışmalı ise bu konuda aile konutu şerhi düşülebilmesi ancak dava yoluyla istemde bulunulmasına bağlıdır. Bu durumda dava yolu ile konut için tapuda aile konutu şerhi düşülebilmesi için:

  • Eşlerden birinin mülkiyetinde olan bir konut bulunmalıdır.
  • Eşlerden biri istemde bulunmalıdır.
  • Evlilik birliği sonlanmamış olmalıdır.

Eşlerin Yatırım Amacıyla Aldıkları Ev İçin Aile Konutu Şerhi Koydurabilmeleri Mümkün Müdür?

Aile konutu şerhi ancak fiilen oturulan konut için verilebilmektedir. Bu nedenle fiilen oturulmayan bir konut için aile konutu şerhi verilmesi mümkün değildir. Yani yatırım amacıyla alınan ev için aile konutu şerhi verilemeyecektir.

Kiradaki Ev İçin Aile Konutu Şerhi Konulabilir Mi?

Türk Medeni Kanunu’nun Aile Konutu Şerhi ile ilgili olan 194. maddesinde genel hatları ile şerh kararına, kirada olan evlerin de dahil edildiğini belirten cümle yer almaktadır. Bu bağlamda kiralanan ev için de aile konutu şerhi düşülebilecek ve buna bağlı olarak şerh doğrultusunda, eşlerden biri diğerinin rızası olmadan kira kontratını feshedemeyecek ya da aile konutunu dilediği gibi devredemeyecektir.

Aile Konutu Şerhi Bulunan Ev Haczedilebilir Mi?

Malik iradesi dışında gerçekleşen işlemler yönünden aile konutu şerhinin koruyucu etkisi yoktur. Bu nedenle, aile konutu şerhi bulunan ev haczedilebilecektir. 

Aile Konutu Şerhinin Etkisi Ne Kadar Sürer?

Şerhin etkisi şerh tapu sicilinden terkin edilene kadar devam etmektedir. Şerhin terkini eşlerin talebiyle, ölüm halinde sağ kalan eşin talebi ile kesinleşen boşanma ilamının veya evliliğin iptali ilamının ibrazı ile birlikte malik olan eşin talebi ile veya başkaca bir taşınmazın aile konutu olarak şerh edildiğini ispatlayan malik eşin talebi ile terkin edilebilecektir. Ayrıca mahkeme veya icra müdürlüğü de şartlar oluşmuşsa şerhin terkinini isteyebilir.

[widget-129]

Yorum Yap

İletişime Geç
İletişime Geç +90 (212) 217 33 00