İletişime Geç
İletişime Geç +90 (850) 241 95 08

Gece Çalışması

Hangi Saatler Arasındaki Çalışma Gece Çalışması Sayılır?

Çalışma hayatında gece, en geç 20’de başlayarak en erken sabah 6’ya kadar geçen ve her halde en fazla 11 saat süren gün dönemidir. Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması gece çalışması sayılır.

İşçi Gece Döneminde En Çok Kaç Saat Çalıştırılabilir?

Gece çalışma postaları, 24 saatlik süre içinde en az 3 işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir. Yani 24 saatlik çalışma yapılan işyerlerinde çalışma süreleri 8’er saat olarak 3 posta şeklinde belirlenebilmektedir. Bu durumda ara dinlenmesi çıkartıldığında bir işçinin gece döneminde en çok 7.5 saat çalıştırılması mümkün olup, gece çalışması yapan işçiye ek olarak fazla çalışma yaptırılamaz.

Gece Çalışmasının 7.5 Saatin Üzerinde Olabileceği Haller Var Mıdır?

Turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti alanlarında yürütülen işlerde ve bu işlerin yürütüldüğü işyerlerinde faaliyet gösteren alt işveren tarafından yürütülen işlerde gece çalışmasına yönelik düzenleme 24 saatte iki posta olacak şekilde yapılabilir. Yani bu sektörlerde çalıştırılan işçiler için 12’şer saat olarak günde 2 posta ile çalışma yürütülebilmesi mümkündür. Her halükarda bu gece çalışması yürütülürken İş Kanunu’nda belirtilen çalışma sürelerine uymak zorunludur. Yani bu durumda dahi işçinin çalışma süresi en fazla hafta 45, günde ise 11 saat olacak şekilde belirlenmeli ve bu sınırı aşmamalıdır.

Gece Çalışması İçin İşçiden Yazılı Onay Almak Zorunlu Mudur?

Bir işçiye gece döneminde 7.5 saat ve altında gece çalışması yaptırılacakken, işverenin veya işveren vekilinin işçiden yazılı onay alma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Ancak gece çalışmasının 7.5 saatin üzerine çıkarılabileceği turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde gece çalışmasının 7.5 saatin üzerine çıkarılacağı durumlar için işçinin yazılı onayının alınması zorunludur. Başka bir deyişle gece çalışmasında fazla mesai yaptırılacaksa (7.5 saatin üzerine çıkılacaksa) işçiden yazılı onay almak gerekmektedir.

Gece çalışan işçiye zamlı ücret ödenir mi?

İş Kanunu gece çalışan işçiye fazla ya da zamlı ücret ödenmesini öngören herhangi bir düzenleme getirmemiştir. Durum bu olmakla beraber, iş sözleşmeleriyle ya da toplu iş sözleşmeleriyle gece çalışan işçiye, zamlı ücret ödenmesi kararlaştırılabilmektedir. Bu sebeple uygulamada gece çalışması için, "gece primi", "gece zammı" ve "vardiya zammı" ve benzeri isimlerle çeşitli ödemelere rastlanılmaktadır. Genellikle de bu ödemeler için artırım oranı %10 düzeyinde olmaktadır.

Hangi İşçiler Gece Çalıştırılamaz?

Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır. Ayrıca eğer 18 yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılması isteniyor ise o kadın işçinin gece çalıştırılıp çalıştırılamayacağı konusunda Sağlık Bakanlığı’nın görüşünün alınması gerekmektedir.

Bir İşçiye Sürekli Olarak Gece Çalışması Yaptırılması Mümkün Müdür?

Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir hafta gece çalışması yaptırılan işçiye bir sonraki hafta gündüz çalışması yaptırılması gerekir. İşin niteliği ve yürütümü, iş sağlığı ve güvenliği göz önünde bulundurularak gece ve gündüz çalışmalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.

İşçinin yaptığı işin gece çalışmasını gerektirmesi halinde ise işçi sürekli olarak gece döneminde çalışabilir. Örnek vermek gerekirse gece bekçisi olarak çalıştırılan bir işçiye kanuna uygun olmak şartıyla sürekli olarak gece çalışması yaptırılabilir.

Kadın İşçinin Gece Çalışması Hangi Şartla Mümkündür?

İşverenler kadın işçilere gece çalıştırması yaptıracaksa işe başlatılmadan önce işyeri hekimi, işyeri ortak sağlık birimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırasıyla en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, Hükümet veya belediye doktorlarına muayene ettirerek çalışmalarına engel bir durum olmadığına dair sağlık raporu almalıdır. Kadın işçiler için çalışmalarına engel bir durum olmadığına dair sağlık raporu alınmaksızın gece çalışması yaptırılamaz. Ayrıca bu raporların her 6 ayda bir yenilenmesi gerekmektedir.

Gece Çalışmasıyla İlgili Yükümlülüklere Uymamanın Yaptırımı Nedir?

İş Kanunu m. 69’a aykırı olarak geceleri 7.5 saatten fazla çalıştıran, gece ve gündüz postalarını değiştirmeyen işveren veya işveren vekili için idari para cezası öngörülmüştür. İş Kanunu m. 104 uyarınca gece çalışmasıyla ilgili yükümlülüklere uymayan işverene veya işveren vekiline 1.200 TL idari para cezası verilir.

Yazar Hakkında

Aydın & Yıldırır Hukuk Bürosu
Aydın & Yıldırır Hukuk Bürosu

Yorum Yap